Lathraea squamaria

 Η Lathraea squamaria (Orobanchaceae) eίναι το πιο διαδεδομένο είδος του γένους του, που εμφανίζεται από την Ισπανία βόρεια μέχρι τις Βρετανικές Νήσους και την ηπειρωτική Σκανδιναβία, μέχρι τα Βαλκάνια και την Τουρκία, και ανατολικά μέχρι τον Βόρειο Καύκασο και το βόρειο Ιράν, με πρόσθετες εμφανίσεις στα Ιμαλάια.Το είδος απαντάται συνήθως σε δάση και ρεματιές, όπου παρασιτεί ένα ευρύ φάσμα φυλλοβόλων δέντρων ξενιστών, συμπεριλαμβανομένων των: Corylus L. (φουντουκιά), Alnus Mill. (σκλήθρα), Fagus L. (Οξυά), Populus L. (λεύκα), Salix L. (ιτιά)), Acer L. (σφενδάμι)), Tilia L. (τίλιο)) και Crataegus L. (κράταιγος).  Η επιστημονική έρευνα επιδιώκει να φωτίσει στην κατανόηση της παρασιτικής αλληλεπίδρασης  και την οικολογική σημασία του φυτού. Τα υπόγεια ριζώματά του αλληλεπιδρούν με το μικροβίωμα του εδάφους, καθιστώντας το αναπόσπαστο συστατικό της υπόγειας οικολογικής δυναμικής. Παρά την παρασιτική του φύση, το οδοντόχορτο συμβάλλει στη βιοποικιλότητα, παρέχοντας μια ουσιαστική πηγή νέκταρ στις αρχές της σεζόν για επικονιαστές όπως οι μέλισσες, όταν λίγα άλλα φυτά ανθίζουν (Rüther and Klotz 2009). Επιπλέον, η παρουσία του συχνά υποδηλώνει ώριμα, αδιατάρακτα δασικά ενδιαιτήματα, συνδέοντάς το στενά με συγκεκριμένους τύπους δασών και χρησιμεύοντας ως δείκτης σταθερότητας του οικοσυστήματος (Těšitel et al. 2021). Η μελέτη του κοινού οδοντόφυτου προσφέρει πολύτιμες γνώσεις σχετικά με τις παρασιτικές αλληλεπιδράσεις, την υγεία των δασών και τα δίκτυα επικονίασης, ιδιαίτερα στο πλαίσιο των περιβαλλοντικών αλλαγών και της διατήρησης της βιοποικιλότητας. Πηγή: (Persephone’s Flower: Ecology and Development of Lathraea squamaria (Orobanchaceae), an Unusual Root Holoparasitic Plant)

 Το όνομα του γένους Lathraea προέρχεται από την ελληνική λέξη " λαθραίος" που σημαίνει κρυφός επειδή είναι φυτό δυσδιάκριτο μέχρι να ανθίσει.. Η αγγλική του ονομασία αναφέρεται στην ομοιότητα του φυτού με οδοντόβουρτσα (Common toothwort).

Lathraea squamaria , Όλυμπος 20-3-26

Lathraea squamaria , Όλυμπος 20-3-26

Lathraea squamaria , Όλυμπος 20-3-26

Lathraea squamaria , Όλυμπος 20-3-26

Melittis mellisophyllum subsp. albida

 Melittis mellisophyllum subsp. albida

Αγγλική ονομασία: Bastard balm

Άλλα ονόματα: μελισσόφυλλο, μελιττίς, μελίτης

Πολυετής πόα, με όρθιους ανθοφόρους βλαστούς. Τα φύλλα είναι μεγάλα, ωοειδή με μίσχο και πριονωτά. Τα άνθη είναι λευκά με ροδοπόρφυρη κηλίδα στο ανώτερο χείλος και  στο κάτω χείλος. Συναντάται σε σκιερά δάση κυρίως κάτω από φυλλοβόλα δένδρα, με καστανιές και  σε άκρες δασικών δρόμων από τα 600-900 μ. Ανθίζει τους μήνες Μάιο-Ιούνιο.

Πηγή: Εικονογραφημένον βοτανικόν-φυτολογικόν λεξικόν Δ.Σ. Καββάδα. 

          Φυτά του Ολύμπου, Arne Strid, έκδοση Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Melittis mellisophyllum subsp. albida

Melittis mellisophyllum subsp. albida

Melittis mellisophyllum subsp. albida

Silene gallica

 Silene gallica

Η Silene gallica είναι ένα όρθιο ή ημιόρθιο διακλαδισμένο μονοετές, χνουδωτό φυτό που φτάνει σε ύψος τα 50 cm. Το στέλεχός του καλύπτεται από μακριές, σγουρές τρίχες. Ο κάλυκας καλύπτεται από μακριές τρίχες με μωβ-κόκκινες ραβδώσεις. Υπάρχουν πέντε λευκά, ρόδινα ή δίχρωμα, σπαθοειδή πέταλα. Απαντάται σε χαλικώδη εδάφη σε καλλιεργήσιμα χωράφια, καθώς και σε φτωχά, ξηρά βοσκοτόπια.

Silene gallica, Κάτω Όλυμπος 24-5-25

Silene gallica, Κάτω Όλυμπος 24-5-25

Silene gallica, Κάτω Όλυμπος 24-5-25

Allium guttatum subsp. tenorei

 Allium guttatum subsp. tenorei

Ελληνική ονομασία: Άλλιο το στικτό

Πολυετές βολβώδες φυτό, που φτάνει μέχρι τα 80 εκ. ύψος. Τα άνθη είναι λευκόχρωμα και οι στήμονες προεξέχουν από τη στεφάνη και φέρουν κίτρινους ή σκούρους βαθυκόκκινους ανθήρες. Η ονομασία του υποείδους είναι προς τιμήν του βοτανικού Michele Tenore (5 May 1780 – 19 July1861) με καταγωγή από τη Νάπολη της Ιταλίας. Το άλλιο το στικτό, ανθίζει τους μήνες Ιούνιο-Αύγουστο. Είναι είδος με ευρεία κατανομή και εξάπλωση από την παραθαλάσσια ζώνη έως τα 2200 μ.

Calamintha menthifolia

 Calamintha menthifolia

Αγγλική ονομασία: Wood Calaminth

Συνώνυμα: Clinopodium menthifolium, Calamintha sylvatica

Ελληνική ονομασία: Καλαμίνθη

Τα είδη της καλαμίνθης είναι γνωστά και με τα λαϊκά ονόματα: καλαμίθρα, φλησκούνι, αγριορίγανη.Τα δύο γένη φυτών Calamintha  και Mentha, ανήκουν στην ομάδα αυτοφυών φυτών "μέντας" που διακρίνονται από τις οσμές μέντας, αγριομέντας, λεβάντας και δυόσμου. Τα είδη της καλαμίνθης περιέχουν αιθέραια έλαια, τανίνες και φλαβονοειδή. Με το υπέροχο έντονο άρωμα της μέντας χρησιμοποιούνται τα φύλλα της στη μαγειρική και ρόφημα τσάι ως αφέψημα ή έγχυμα. Τα άνθη είναι ρόδινα και ομαδοποιούνται σε μασχαλιαίες ταξιανθίες. Είναι σχεδόν παρόμοιο με την Calamintha nepeta, αλλά με μεγαλύτερα φύλλα και άνθη (12-18 mm).

 

Althaea cannabina

 Althaea cannabina

Αγγλική ονομασία: Palm-leaf Marshmallow or Hemb-leaved hollyhok

Ελληνική ονομασία: Αλθαία η καννάβινος

Πολυετές φυτό, με φύλλα βάσης παλαμοειδή και τα υπόλοιπα τρισχεδή πριονωτά. Τα φύλλα της Αλθαίας μοιάζουν με αυτά της κάνναβης(Cannabis sativa), εξ ού και το επίθετο cannabina( σαν την κάνναβη). Τα άνθη είναι ρόδινα. Συναντάται σε άκρες δασικών δρόμων και σε λιβάδια, μέχρι τα 800 μ. 

Althaea cannabina, Όλυμπος 11-9-21

Althaea cannabina, Όλυμπος 11-9-21

Althaea cannabina, Όλυμπος 11-9-21

Althaea cannabina, Όλυμπος 11-9-21

 

Sedum hispanicum

 Sedum hispanicum

Αγγλική ονομασία: Spanish stonecrop

Ελληνική ονομασία: Σέδον το ισπανικόν

Ένα βραχόφιλο φυτό με ιδιαίτερη προτίμηση τους ασβεστολιθικούς βράχους και τα πετρώδη εδάφη. Θα το βρούμε όμως και σε ανθρωπογενή περιβάλλοντα ιδιαίτερα σε πέτρινους τοίχους ακόμη και σε σκεπές κατοικιών σε ορεινές περιοχές. Τα άνθη είναι εξαμερή, λευκορόδινα. Χαρακτηριστικό του η μεγάλη του αντοχή στην ξηρασία και η μηδενική φροντίδα στην ανάπτυξή του. Στον Όλυμπο θα το συναντήσουμε μέχρι τα 2300 μ.  

 

Leonurus cardiaca

 Leonurus cardiaca

Αγγλική ονομασία:Motherwort

Ελληνική ονομασία: Λεόνουρος ο καρδιακός-λαϊκή ονομασία: παναγιόχορτο

Πολυετής πόα με σκουροπράσινα φύλλα και χνουδωτά ρόδινα-πορφυρίζοντα και δύσοσμα άνθη. Η ονομασία του γένους Leonurus προέρχεται από την ελληνική λέξη λέων και ουρά "ουρά λιονταριού" σε σχέση με την ταξιανθία ή κατά άλλη εκδοχή η ονομασία προέκυψε επειδή τα τραχιά φύλλα θεωρούνταν ότι μοιάζουν με ουρά λιονταριού. Το ειδικό επίθετο cardiaca σημαίνει καρδιακός, αφού από τη ρωμαϊκή εποχή γνώριζαν τη θετική του επίδραση στην καρδιά. Ακόμη και η αγγλική του ονομασία Motherwort, σημαίνει "βότανο της μητέρας" επειδή έχει θεραπευτική επίδραση σε γυναικολογικά προβλήματα. Είναι βότανο που χρησιμοποιείται στην ομοιοπαθητική και τη λαϊκή ιατρική ως καρδιοτονωτικό, γνωστό και με τη λαϊκή ονομασία παναγιόχορτο. Φύεται σε  χέρσους τόπους, κατά μήκος δρόμων, σε χαλάσματα και παλιούς τοίχους. Ανθοφορεί τους μήνες Ιούνιο-Σεπτέμβριο. Υπενθυμίζεται πως καμία χρήση βοτάνων δε συνιστάται χωρίς ενημέρωση του θεράποντα ιατρού ή φαρμακοποιού.

Πηγή: 1. Εικονογραφημένον Βοτανικόν – Φυτολογικόν Λεξικόν, Τόμος Ε΄, σελ. 2352- 2.http://mediplantepirus.med.uoi.gr/pharmacology/plant_details.php?id=105

 

 

Rubus sanctus

 Rubus sanctus

Συνώνυμα: Rubus fruticosus var. dalmaticus, Rubus ulmifolius subsp. sanctus

Αγγλική ονομασία: Holly Bramble, Blackberry

Ελληνική ονομασία: Βάτος ο ιερός, βατομουριά

Ο Βάτος είναι φυλοβόλλος,πολυετής, αγκαθωτός θάμνος που συναντάται  από τα χαμηλά υψόμετρα μέχρι τα 1600 μ. Τα άνθη είναι κυρίως ρόδινα με 5 πέταλα. Τα φύλλα είναι σύνθετα με 3-5 φυλλάρια. Τα βατόμουρα είναν εδώδιμα και όταν ωριμάσουν έχουν κόκκινο και μαύρο χρώμα. Είναι πλούσια σε βιταμίνες και έχει πολλές θεραπευτικές ιδιότητες.Η βατομουριά ανθίζει όλο το καλοκαίρι.

Rubus sanctus, Όλυμπος 10/2020.

 

Rubus sanctus, Όλυμπος 10/2020.

Rubus sanctus, Όλυμπος 10/2020.

Rubus sanctus, Όλυμπος 10/2020.

Rubus sanctus, Όλυμπος 10/2020.

 

Centaurea alba subsp. deusta

 Centaurea alba subsp. deusta

Συνώνυμα: Centaurea deusta 

Αγγλική ονομασία: Pale Knapweed

Ελληνική ονομασία:Κενταύριο το λευκό.

Centaurea alba subsp. deusta, Όλυμπος 7/2020.

Centaurea alba subsp. deusta, Όλυμπος 7/2019.

Centaurea alba subsp. deusta, Όλυμπος 7/2020.

Centaurea alba subsp. deusta, Όλυμπος 7/2020.

Rosa canina

Rosa canina 

Αγγλική ονομασία: Dog Rose

Ελληνική ονομασία: Ροδή η κυνοροδή, αγριοτριανταφυλλιά

Η αγριοτριανταφυλλιά είναι πολυετής, φυλλοβόλος, αγκαθωτός θάμνος. Τα άνθη είναι κυρίως ρόδινα ή λευκά. Τη συναντάμε σε ηλιόλουστες θέσεις και ξέφωτα δασών, από 500-1800 μ. Ανθίζει τους μήνες Ιούνιο-Ιούλιο. Τόσο τα άνθη όσοι και οι καρποί έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε βιταμίνη C και είναι χρήσιμα μέρη κυρίως στη ζαχαροπλαστική. 

Rosa canina, Όλυμπος 11-6-20

Rosa canina, Όλυμπος 11-6-20

Rosa canina, Όλυμπος 11-6-20

Rosa canina

Rosa canina, Όλυμπος 13-10-19

Rosa canina,Όλυμπος 13-10-19

Rosa canina,Όλυμπος 17-6-16

 

 

Silene ciliata subsp. graefferi

 Silene ciliata subsp. graefferi

Το όνομα του γένους Silene, είναι αφιερωμένο στους Σειληνούς. Οι Σειληνοί περιγράφονται ως μυθικά πρόσωπα της ελληνικής μυθολογίας, σύντροφοι και ακόλουθοι του Διόνυσου. Η Silene ciliata subsp. graefferi, είναι είδος των βουνών της μεσογειακής λεκάνης. Φύεται στον Όλυμπο μέχρι τα 2800μ, σε ορεινά,αλπικά λιβάδια και σχισμές βράχων. Στις 31-7-1851, ο Theodor Heinrich Hermann von Heldreich, 1822 - 1902,γερμανός βοτανολόγος που έζησε και εργάστηκε στην Ελλάδα, συνέλεξε στον Όλυμπο δείγμα του είδους Silene ciliata, που υπάρχει στο ερμπάριο του KEW(βασιλικός βοτανικός κήπος ΝΔ του Λονδίνου).

Silene ciliata subsp. graefferi, Όλυμπος 2700 μ.

Silene ciliata subsp. graefferi, Όλυμπος 2700 μ.

Silene ciliata subsp. graefferi, Όλυμπος 2700 μ.

Silene ciliata subsp. graefferi, Όλυμπος 2450 μ.

Silene ciliata subsp. graefferi, Όλυμπος 2450 μ.

Silene ciliata subsp. graefferi, Όλυμπος 2450 μ.