Χλωρίδα της Πιερίας

Ο Όλυμπος, το υψηλότερο βουνό της Ελλάδας (2.917 μ.) είναι μυθικό βουνό, ένα παγκόσμιο μνημείο φυσικής κληρονομιάς και πόλος έλξης αμέτρητων επισκεπτών. Ο Όλυμπος και τα Πιέρια όρη, ως συνέχεια του ορεινού όγκου, παρουσιάζουν τεράστιο βοτανολογικό ενδιαφέρον και η πλούσια χλωρίδα που ξεπερνά τα 1750 είδη φυτών είναι μια τεράστια φυσική κληρονομιά. Η παρατήρηση των λουλουδιών, δίνει μια άλλη διάσταση στις πεζοπορικές διαδρομές και συμπληρώνει την εμπειρία και τις γνώσεις μας στην κατανόηση του κόσμου που μας περιβάλλει.Bird watching είναι το κίνημα που ξύπνησε το ενδιαφέρον για τον κόσμο των πτηνών. Wildflower watching θα μπορούσε να γίνει το αντίστοιχο για την παρατήρηση των αγριολούλουδων και της χλωρίδας γενικότερα. Αφήνοντας τα βήματα μας από το βουνό παίρνουμε μαζί μόνο τις αναμνήσεις, μερικές φωτογραφίες και δίνουμε τη διαβεβαίωση ότι το θαύμα της φύσης θα συνεχίσει να υπάρχει και για τους άλλους για να το απολαύσουν. Όλο το φωτογραφικό υλικό που δημοσιεύεται στο blog είναι από προσωπικές καταγραφές και η παρουσίαση των φυτών συνδιάζεται με την περίοδο ανθοφορίας και καταγραφής σε συγκεκριμένο χρόνο και περιοχή του Ολύμπου. Χρήσιμα είναι τα σχόλιά σας και οι παρατηρήσεις σας για τη βελτίωση και τη διόρθωση ακόμη στοιχείων που δημοσιεύονται.

"Ο ερευνητής πρέπει να ακολουθεί αυτό που ψάχνει, αλλά και να βλέπει αυτό που δεν έψαχνε". Κλοντ Μπερνάρ

Μετάφραση σε άλλη γλώσσα

English French German Spain Italian Dutch Russian Portuguese Japanese Korean Arabic Chinese Simplified

Τετάρτη, 18 Απριλίου 2018

Mt Olympus wildflower: Tulipa undulatifolia (2)

Tulipa undulatifolia
To είδος αυτό της Τουλίπας έχει καταγραφεί εδώ και μερικά χρόνια και στους πρόποδες του Ολύμπου. Μια σημαντική καταγραφή που βεβαιώνει την εξάπλωση αυτού του είδους και στην Μακεδονία. Μέχρι τώρα ήταν γνωστή η κατανομή σε Πελοπόνησο, Στερεά ελλάδα, Ήπειρο και νησιά Αν. Αιγαίου. Το είδος απειλείται με εξαφάνιση από την υπερβόσκηση και τις ανθρώπινες δραστηριότητες.

Τουλιπομανία
Οι Τουλίπες έγιναν γνωστές στην Ευρώπη το 16ο αι. όταν εισήχθησαν βολβοί αυτού του φυτού από την Οθωμανική αυτοκρατορία στην Ολλανδία. Από το 1593 άρχισε η καλλιέργεια της τουλίπας στην Ολλανδία και εξελίχθηκε σε είδος πολυτελείας.

Όταν αναφερόμαστε στην κρίση της τουλίπας, εννοούμε την κατάρρευση της τιμής της τουλίπας που έλαβε χώρα στην Ολλανδία το Φεβρουάριο του 1637. Της κρίσης προηγήθηκε η ξέφρενη αύξηση των τιμών της τουλίπας κατά τα προηγούμενα έτη, μια περίοδος που ονομάζεται σήμερα ως τουλιπομανία και αποτελεί την πρώτη ευρέως καταγεγραμμένη «φούσκα» στη σύγχρονη ιστορία.
Κατά τη διάρκεια του χειμώνα του 1636-37 οι τιμές της τουλίπας ανέβηκαν με ιλιγγιώδη ρυθμό, πράγμα που είχε σαν αποτέλεσμα την είσοδο στην αγορά κερδοσκόπων που δεν είχαν σκοπό να αγοράσουν πραγματικούς βολβούς, αλλά μόνο να τους μεταπωλήσουν για να αποκομίσουν κέρδος. Η κερδοσκοπία έφτασε στα ύψη με κάποιους βολβούς να αλλάζουν χέρια, στα χαρτιά πάντα, μέχρι και δέκα φορές τη μέρα. Η τιμή ενός βολβού έφτασε να αξίζει όσο οι μισθοί ενός εξειδικευμένου εργάτη για δέκα χρόνια. Κόσμος πουλούσε τις περιουσίες του για την απόκτηση ενός βολβού με σκοπό να τον μεταπωλήσει. Όταν ξαφνικά άρχισαν να ακυρώνονται τα συμβόλαια αγοράς της τουλίπας, άρχισε και η ξέφερνη πτώση της τιμής αφού δεν υπήρχε ζήτηση και όσοι κατείχαν συμβόλαια αγοράς βολβών έχασαν τις περιουσίες τους.
πηγή: http://www.sofokleousin.gr/archives/243822.html
https://en.wikipedia.org/wiki/Tulip_mania
Tulipa undulatifolia, Olympos 18-4-18

Tulipa undulatifolia, Olympos 18-4-18

Tulipa undulatifolia, Olympos 18-4-18

Tulipa undulatifolia, Olympos 18-4-18


Δευτέρα, 16 Απριλίου 2018

Malcolmia orsiniana subsp. angulifolia

Malcolmia orsiniana subsp. angulifolia (Μαλκολμία η γωνιόφυλλος).

Η Μαλκολμία είναι διετές φυτό με βλαστό όρθιο και διακλαδισμένο. Τα φύλλα της βάσης σχηματίζουν ροζέτα που μαραίνονται κατά την άνθηση του φυτού. Τα φύλλα είναι έμμισχα ωοειδή, τα δε κατώτερα δισκοειδή. Τα άνθη είναι ρόδινα με κίτρινη απόχρωση στη βάση. Φύεται σε βράχους και ασβεστολιθικά εδάφη της ηπειρωτικής Ελλάδας, σε υψόμετρο από τα 1000-2100 μ.

Malcolmia orsiniana subsp. angulifolia

Malcolmia orsiniana subsp. angulifolia

Malcolmia orsiniana subsp. angulifolia

Malcolmia orsiniana subsp. angulifolia

Σάββατο, 7 Απριλίου 2018

Mt Olympus wildflower: Ophrys tethredinifera (2)

Ophrys tethredinifera
 Η Ophrys tethredinifera, είναι ένα μεσογειακό είδος ορχιδέας, που έχει καταγραφεί σε όλη την Ελλάδα εκτός από τη Μακεδονία και τη Θράκη. Πρώτη φορά το 2016, καταγράψαμε 2-3 φυτά στον Όλυμπο. Φέτος εντοπίσαμε στους πρόποδες του Ολύμπου 2 πληθυσμούς αυτού του είδους με αρκετά φυτά, γεγονός που βεβαιώνει την παρουσία  της και στον Όλυμπο. Απομένει λοιπόν να ενημερωθούν οι βάσεις δεδομένων και οι χάρτες εξάπλωσης του είδους ώστε να εμφανίζεται και η Πιερία στις περιοχές εξάπλωσής της.
Ophrys tethredinifera, Όλυμπος 1-4-18

Ophrys tethredinifera, Όλυμπος 1-4-18

Ophrys tethredinifera, Όλυμπος 7-4-18

Ophrys tethredinifera, Όλυμπος 1-4-18

Ophrys tethredinifera, Όλυμπος 7-4-18

Σάββατο, 31 Μαρτίου 2018

Μt Olympus wildflower: Crocus flavus

Crocus flavus- Κρόκος ο ξανθός
Συνώνυμα: Crocus aureus
Ο Crocus flavus, είναι είδος βαλκανικό και συναντάται στα βουνά της Κεντρικής και Βόρειας Ελλάδας. Στον Όλυμπο και στα Πιέρια όρη συναντάται στα 400-1000 μ. υψόμετρο. Τα άνθη είναι χρυσοκίτρινα. Οι στήμονες και τα στίγματα είναι πιο κοντά από το περιάνθιο, οι δε ανθήρες είναι κίτρινοι. Ανθίζει τους μήνες Φεβρουάριο-Μάρτιο, ανάλογα με το υψόμετρο.
Crocus flavus- Κρόκος ο ξανθός

Crocus flavus- Κρόκος ο ξανθός

Crocus flavus- Κρόκος ο ξανθός

 

Δευτέρα, 19 Μαρτίου 2018

Mt Olympus

Όλυμπος, 17 Μαρτίου 2018

Όλυμπος, 17 Μαρτίου 2018

Όλυμπος, 17 Μαρτίου 2018

Όλυμπος, 17 Μαρτίου 2018

Όλυμπος, 17 Μαρτίου 2018

Όλυμπος, 17 Μαρτίου 2018

Τετάρτη, 7 Μαρτίου 2018

Mt Olympus wildflower: Crocus veluchensis var. albiflora

Crocus veluchensis var. albiflora
Αλφισμός ή αλβινισμός ή λευκοπάθεια (albinism) είναι μια διαταραχή, ένα γενετικό ελάττωμα που συμβαίνει σε πολλούς οργανισμούς και παρατηρείται ακόμη και στα φυτά. Συμβαίνει φυτά να βλαστάνουν χωρίς να παράγουν χλωροφύλλη ή να παράγουν μερικούς βλαστούς χωρίς χλωροφύλλη. Άλλα φυτά έχουν απλά μόνο λευκά λουλούδια αλλά εξακολουθούν να παράγουν πράσινα φύλλα. Αυτά τα είδη χαρακτηρίζονται ως "albiflora",λευκό λουλούδι. Ο κρόκος ο βελούχιος, έχει έντονο μοβ χρώμα και πολύ σπάνια συναντάμε άτομα με λευκά άνθη.
Crocus veluchnesis, Όλυμπος Μάρτιος 2018.


Crocus veluchnesis var. albiflora, Όλυμπος Μάρτιος 2018.

Crocus veluchnesis var. albiflora, Όλυμπος Μάρτιος 2018.

Crocus veluchnesis var. albiflora, Όλυμπος Μάρτιος 2018.

Τετάρτη, 7 Φεβρουαρίου 2018

Αγριόγιδο (Rupicapra rupicapra balcanica) - Balkan Chamois


Αγριόγιδο

Rupicapra rupicapra balcanica (Bolkay, 1925)

 EnglishBalkan Chamois 

 


Από τους πιο ...«επιφανείς κατοίκους» του Ολύμπου, το Aγριόγιδο (Rupicapra ruicapra balcanica)  συγκαταλέγεται στα «σχεδόν απειλούμενα» είδη θηλαστικών της Ελλάδας και το κυνήγι του απαγορεύεται. Προστατεύεται από την ελληνική νομοθεσία και περιλαμβάνεται στα Παραρτήματα ΙΙ και IV της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ, στο Κόκκινο Βιβλίο των Απειλούμενων Ζώων της Ελλάδας και στη Σύμβαση της Βέρνης.


Πρόκειται για ορεσίβιο είδος της Βαλκανικής χερσονήσου, υποείδος του Αγριόγιδου (Rupicapra rupicapra) που απαντάται στους ορεινούς όγκους της νότιας, κεντρικής Ευρώπης και στον Καύκασο. Aνήκει στην οικογένεια των Βοειδών (Bovidae) και στην τάξη των Αρτιοδάκτυλων (Artiodactyla).

Θεωρείται πως η φυλή του προέρχεται από έναν κοινό πρόγονο, την παχυγκαζέλα, που έζησε στην Κεντρική και Ανατολική Ασία πριν από τρία εκατομμύρια χρόνια. Δεν ανήκει στο ίδιο είδος με το αγριοκάτσικο (γνωστό και ως αγρίμι ή κρι-κρι) της Κρήτης και δεν είναι δυνατή η επιμειξία με την οικόσιτη αίγα. 

Περιγραφή:
Φέρει όλο το χρόνο χαρακτηριστικά οξύληκτα, όρθια και λυγισμένα προς τα πίσω κέρατα, χωρίς διακλαδώσεις, σαν αγκίστρια. Το τρίχρωμά του είναι ανοιχτόχρωμο γκρι-καφέ κατά την περίοδο του καλοκαιριού και σκουρόχρωμο καφέ, σχεδόν μαύρο τοv χειμώνα. Στο πρόσωπο έχει λευκό χρώμα με δύο καφέ πλευρικές λωρίδες που εκτείνονται από τα κέρατα και τα αυτιά ως τα ρουθούνια και καλύπτουν τα μάτια, σαν να φοράει μάσκα. 


  



Βιότοπος – Οικολογία:
Είναι ημερόβιο και φυτοφάγο είδος. Κινείται τις πρωινές και απογευματινές ώρες και εκτός από πόες, λειχήνες και βρύα το χειμώνα καταναλώνει, σε περίπτωση χιονόπτωσης,  βλαστούς και τρυφερά κλαδιά, αν και πολλά από τα νεαρά ζώα πεθαίνουν τελικά από την έλλειψη τροφής και από το κρύο. 


Είναι ένα ρωμαλέο και περήφανο ζώο, εξαιρετικά ευκίνητο που κινείται με χάρη και επιδεξιότητα, κάνοντας εντυπωσιακά και μεγάλα άλματα με ασφαλή προσγείωση. Με ένα και μόνο άλμα,  μπορεί να περάσει χάσματα φαρδύτερα των 7 μέτρων ή να «πέσει» 15 μέτρα κατακόρυφα μέχρι ένα στενό «πατάρι». Στην εξαιρετική του αυτή ισορροπία συμβάλλουν οι οπλές που φέρει στα πόδια του (καθώς ανήκει στα οπληφόρα θηλαστικά), οι οποίες είναι σκληρές και ελαστικές ταυτόχρονα, ώστε να καθιστούν σταθερό το πάτημά του στις προεξοχές των βράχων, αλλά και στο παγωμένο χιόνι (όταν το χιόνι είναι μαλακό, οι χηλές -τα δάχτυλα- ανοίγουν ώστε το ζώο να πατάει σε μεγαλύτερη επιφάνεια και να βουλιάζει λιγότερο).  
  

Βιότοπός του οι απότομες δασωμένες πλαγιές κωνοφόρων, οι επικλινείς πλαγιές που καταλήγουν σε απόκρημνες κορυφές και τα αλπικά λιβάδια. Προς το τέλος του καλοκαιριού όπως και το φθινόπωρο, στον Όλυμπο απαντάται σε υψόμετρα άνω των 1.800 μέτρων, ενώ τον χειμώνα κατεβαίνει χαμηλότερα προκειμένου να βρει τροφή. Το Οροπέδιο των Μουσών και οι κορυφές Στεφάνι, Σκολιό και Τούμπα ανήκουν στους πιο τυπικούς θερινούς βιοτόπους του.


Tα θηλυκά σχηματίζουν μικρές αγέλες μαζί με τα νεαρά αγριόγιδο, ενώ τα αρσενικά ζουν μόνα τους σε επικράτειες. Ζευγαρώνει Οκτώβριο – Δεκέμβριο και γεννάει ένα,  σπανιότερα δύο νεογνά τους μήνες Μάϊο - Ιούνιο. Ζει 15-20 έτη.






Γεωγραφική εξάπλωση:
Στην Ελλάδα, κατά το παρελθόν, το αγριόγιδο υπήρχε σε όλα τα βουνά της ηπειρωτικής χώρας. Σήμερα απαντάται σε πολύ λιγότερες περιοχές και σε εξαιρετικά μικρούς και απομονωμένους πληθυσμούς στον Όλυμπο, τη βόρεια και νότια Πίνδο, τη Ροδόπη, τη Γκιώνα, την Οίτη και στην οροσειρά της Τζένας. Από αυτούς τους πληθυσμούς πιθανότατα βιώσιμοι να θεωρούνται μόνο τέσσερις, σύμφωνα με το Κόκκινο Βιβλίο των Απειλούμενων Ζώων της Ελλάδας. Ο πληθυσμός του Ολύμπου σύμφωνα με τον Φορέα Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Ολύμπου εκτιμάται γύρω στα 200 άτομα. 


Απειλές:
Κυριότερες απειλές για το Αγριόγιδο (Rupicapra rupicapra) είναι  η λαθροθηρία και η διάνοιξη δασικών ορεινών δρόμων, η δόμηση μέσα στην προστατευόμενη περιοχή και οι απομονωμένοι πληθυσμοί, οι οποίοι δεν επικοινωνούν μεταξύ τους.




Βιβλιογραφία:

Το Κόκκινο Βιβλίο των Απειλουμένων Σπονδυλόζωων της Ελλάδας, (επιμ.) Μ. Κανδεινός, Α. Λεγάκις, Εκδ. Ελληνική Ζωολογική Εταιρεία - Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, Αθήνα 1992.



Το Κόκκινο Βιβλίο των Απειλουμένων Ζώων της Ελλάδας, (επιμ.) Α. Λεγάκις, Π. Μαραγκού, Eκδ. Ελληνική Ζωολογική Εταιρεία,  Αθήνα 2009.